Telegrafie: deel 1
inhoud
deel 2
deel 3
deel 4
deel 5
deel 6
deel 7
deel 8
deel 9
deel 10


Inhoud
Start
Herinneringen uit den eersten tijd van de elektro-magnetische telegraaf

Door H. van Eck [?]

Uit: De Natuur - Populair Geïllustreerd Maandschrift, gewijd aan de
Natuurkundige Wetenschappen en hare toepassingen.

Onder redactie van Dr. A. van Hennekeler en Dr. N. van de Wall.
Vierde jaargang 1884.
Utrecht, J.G. Broese


De geschiedenis van de uitvinding en de oprichting van de elektrische telegraaf door Prof. Morse is hoogst belangrijk en iedere omstandigheid, welke daarop betrekking heeft, verdient bewaard te blijven. Daarom geloven wij, dat de volgende bijzonderheden, in de Electrical Review van 19 April jl. voorkomende, vooral de belangstelling van onze lezers zullen opwekken. Het stuk is van de hand van den rechter Neilson Poe en eerst voor korten tijd geschreven.

   "Den 5den April 1843, toen de maandelijksche vergadering van directeuren der Baltimore en Ohio Spoorwegmaatschappij juist uit een zou gaan, stond de president Mc. Lane op, een stuk in de hand houdende, dat hij zeide haast over het hoofd te hebben gezien, en dat de secretaris zou voorlezen. Het was een verzoek van Prof. Morse, om de draden van zijn elektrische telegraaf langs den spoorweg tusschen Baltimore en Washington te mogen leggen, vergezeld van een mededeeling van den heer Latrobe, Hoofdingenieur, en een aanbeveling van het voorstel bevattende.
   "Op voorstel van John Spear Nicholas en John P. Kennedy, werd daarop het volgende besluit in overweging gegeven:
   "Besloten, dat de president gemachtigd worde den heer Morse zoodanige hulp te verleenen, als noodig moge zijn, om zijn uitvinding aan een behoorlijke proefneming te onderwerpen, mits dat zulks, volgens zijn meening en die van den ingenieur kunne geschieden zonder nadeel voor den weg en zonder belemmering voor den dienst der Maatschappij en de heer Morse verder bereid zij aan de Maatschappij het kosteloos gebruik van zijn telegraaf op den spoorweg toe te staan, en haar het recht te geven van dat gebruik af te zien "zoo de ondervinding mocht leeren, dat het haar op eenige wijze benadeelde."
   "Wat ook onze individueele meening moge zijn aangaande de mogelijkheid van de toepassing van Morse's uitvinding, zeide de heer Mc. Lane, is het mijns inziens onze plicht, hem de gevraagde vergunning toe te staan, en hem alle hulp te verleenen, welke in ons vermogen is, vooral daar het besluit de Maatschappij volkomen beschermt tegen alle tegenwoordige of toekomstige benadeeling van haar lijn en haar het recht voorbehoudt de vergunning te allen tijde in te trekken."

   (Met het oog op de omstandigheid, dat tegenwoordig geen enkele spoorweglijn veilig kan worden geŽxploiteerd, zonder medewerking van de telegraaf, komt ons thans de voorzichtigheid, waarmede men zich toen het recht voorbehield haar, zoodra zij hinderlijk mocht worden, te doen opruimen, zeker wel wat belachelijk voor.)

   "Een korte pauze volgde en de vergadering stond op het punt haar toestemming te geven, toen een der oudere directeuren, bekend om de waakzaamheid, waarmede hij zelfs den nietigsten maatregel in het oog hield, verzocht gehoord te worden.
   "Hij gaf toe, dat de rechten en belangen der lijn door de termen, waarin het besluit vervat was, behoorlijk gewaarborgd waren, en dat het plan kon worden uitgevoerd, zonder dat het der Maatschappij ooit eenige kosten kon veroorzaken. Doch ondanks dat alles, meende hij, als nauwgezet man, niet zonder verder onderzoek, zijn stem ten gunste van het besluit te kunnen geven. Hij wist, dat dit denkbeeld van den heer Morse, hoe schoon het ook thťoretici, dweepers en zoogenaamde mannen der wetenschap mocht toeschijnen, door practici beschouwd werd als iets, dat op niets moest uitloopen, dus ook als iets, dat den heer Morse hoogstwaarschijnlijk uit een financieel oogpunt moest te gronde richten. Hij had er dus bezwaar in door het geven van zijn stem, er toe bij te dragen een 'plannenmaker' in verzoeking te brengen, zich te ruÔneeren.
   "Gelukkig kon deze voorzichtige, practische man zijn denkbeelden geen ingang doen vinden. Een paar woorden van den voorsteller van het besluit, den heer Nicholas, die nog in leven is en in staat de wonderen te aanschouwen, die hij hielp in het leven roepen, en van den heer Kennedy, zonder wiens hulp, Morse van het Huis van Vertegenwoordigers niet het noodige octrooi zou hebben verkregen, namen bij de andere directeuren alle vrees weg, dat zij tot zijn ongeluk zouden bijdragen, en het besluit werd aangenomen. Morse begon toen dadelijk aan de toepassing zijner uitvinding, welker vruchten thans het eigendom zijn van alle volken der beschaafde wereld.
   "Eerst in het voorjaar van 1844 evenwel was zijn telegraaflijn voldoende gereed voor het overbrengen van telegrammen tusschen de beide steden, en het was in Mei van dat jaar, dat het incident plaats had, dat voornamelijk geleid heeft tot het schrijven van dit artikel."





   Aan dit stuk sluiten zich de volgende herinneringen aan van den heer Latrobe:
   "Mijn waarde heer Poe, - Volgens mijn belofte geef ik U op schrift, wat ik nog van de invoering van de magnetische telegraaf tusschen Baltimore en Washington in mijn geheugen kan terugroepen. Ik was toen rechtsgeleerd raadsman van de Baltimore en Ohio Spoorwegmaatschappij en toevallig voor dienstzaken bij den president Mc. Lane zijnde, vraagde deze mij in den loop van het gesprek of ik iets wist van een elektrische telegraaf, welke de uitvinder langs den Washington zijtak van den weg wilde aanleggen. Hij verwachtte den heer Morse, den uitvinder, bij zich en zou hem dan aan mij voorstellen; ik kon dan de zaak eens met dezen bespreken en hem dan later mijn opinie mededeelen. Terwijl wij nog aan het spreken waren, kwam de heer Morse. De president stelde mij voor en gaf te kennen, dat ik, mijn opleiding te West Point ontvangen hebbende, wellicht beter het wetenschappelijk gedeelte van Morse's uitvinding zou kunnen begrijpen. Daar het kantoor van den President geen gelegenheid voor een langdurig onderhoud aanbood, kwamen wij overeen, dat de heer Morse bij mij aan huis zou komen en dat wij dan de zaak zouden bespreken. Dit gebeurde en het was laat in den nacht eer wij scheidden. De heer Morse zette de geheele geschiedenis van zijn uitvinding van het begin af met de grootste geestdrift uit een, en bracht mij, met behulp van teekeningen uit de hand gemaakt, geheel op de hoogte van de zaak en schreef mij het telegrafisch alphabet op [ZIE DEEL 10 VOOR DE MORSECODE], dat nog over de geheele wereld in gebruik is. Niet weinig van wat hij bij die gelegenheid zeide, had betrekking op de toekomst van zijn uitvinding, en haar invloed op landen en volken en ik herinner mij nog levendig, hoe ik zijn voorspellingen in dit opzicht, welker ruimste vervulling ik toch heb mogen beleven, toen als de wilde speculatiën van een weelderige verbeelding beschouwde.
   "Mijn eerst bezoek, den volgenden morgen, was natuurlijk aan den heer Mc. Lane, om verslag uit te brengen. In dien korten tijd had zich de geestdrift van den heer Morse zelf geheel aan mij medegedeeld, en ik herhaalde wat tusschen ons was voorgevallen. Ik bemerkte spoedig, dat de heer Mc. Lane zoo sterk naar het spannen van de telegraaflijn begon te verlangen als Morse zelf slechts kon wenschen. Hij trad met warmte tot de zaak toe, en lachte hartelijk, zoo niet ongeloovig, toen ik hem zeide dat, schoon hij gezant in Londen en Minister van FinanciŽn was geweest, zijn naam vergeten, en die van Morse steeds dankbaar herdacht zou worden. Korten tijd daarop had de aanleg der lijn plaats."





   De volgende bijzonderheden omtrent de uitvinding van Morse zelve mogen hier verder een plaats vinden.
   Prof. Morse keerde in 1832 uit Engeland, waar hij een jaar vertoefd had, (hij was beeldhouwer en schilder) met het schip Sully naar Amerika terug. Onder de passagiers bevonden zich een aantal voorname en geleerde mannen. Bij een der talrijke wetenschappelijke besprekingen, welke aan boord plaats hadden, kwam ook de elektro-magneet ter sprake en het denkbeeld, dat Franklin had geopperd, ten einde de snelheid der elektriciteit te meten, deze door een draad van eenige mijlen lengte te doen stroomen. Dit bracht Morse tot nadenken en hij maakte de opmerking, dat zoo de elektriciteit waarneembaar kon worden gemaakt in elk punt van haar loop, het ook mogelijk moest zijn, een stelsel van teekens te bedenken, waardoor men zich tusschen twee verwijderde plaatsen verstaanbaar kon maken. In New-York teruggekeerd, bleef dat denkbeeld bij hem levendig en kwam hij langzamerhand door onophoudelijke proefnemingen tot zijn schoone uitvinding.        E.
Morse Samuel Finley Breese Morse [1791-1872]
Amerikaanse uitvinder en schilder.
Experimenteerde vanaf 1832 met een telegraaftoestel.
Zijn morsealfabet [seincode] wordt nog steeds, in gewijzigde vorm, gebruikt.


webdesign & copyright
© 2001-2003 Eveline
→