Historie prenten: maatschappelijk leven

 HP: Index
Inhoud
Start
Nederlandsche Historieprenten
(1555-1900)
Platen-atlas

Samengesteld door G. van Rijn.
Met medewerking van Prof. Dr. G.W. Kernkamp.
Uitgeverij Amsterdam - S.L. van Looy - 1910.



Het huiselijke en maatschappelijke leven in de 17e eeuw:
"In de hier volgende reeks van acht plaatsjes is een schat van bijzonderheden bijeen, zoowel voor de kennis van het leven der vrouw in het midden der zeventiende eeuw als van zeden en gewoonten dier tijden."


"Bruiloft: De bruidskroon boven het bruidspaar opgehangen. Op den voorgrond conversatie tusschen de jongelieden."
Bruiloft


"Inkoop van huisraad: schilderij en spiegel. De meid draagt achter haar vrouw een rooster, bezem en beddewarmer (of vergiet?)"
Inkoop


"De jonggetrouwden gaan op reis; achter hen de kruier met koffer en reiszak."
Huwelijksreis


"Van de reis thuis: de man heeft zijn zaken hervat; de vrouw in gesprek met de buurvrouw."
Thuiskomst


"De vrouw, met de dienstmaagd bij zich op de vischmarkt haar inkoopen doende."
Vischmarkt


"De eerstgeborene. De vader neemt, met de eene hand tamelijk onhandig, het kind van de baker aan, die in de bakermat, bij het vuur, zit, en geeft haar met de andere de gebruikelijke gift."
Eerstgeborene


"De "van-tijd" of de tijd voor het kraambezoek. De kandeelkom is niet vergeten."
Kraambezoek


"Op den achtergrond: het doopmaal. Op den voorgrond wordt het kind van de doopkleeren ontdaan."
Doopmaal


•  Markt en keuken:
"Vleeschmarkt te Antwerpen. Anders dan tegenwoordig, voorzagen de huismoeders zich in de zestiende en zeventiende eeuw zelf op de markt van hetgeen zij voor de huishouding noodig hadden. Hier is het inkoopen van vleesch afgebeeld, waarbij de vleesch- of beenhouwers (zooals men ze in Antwerpen noemde) hun beste stukjes uitstalden. Eigenaardig is het kleedingstuk der vrouwen, waaarbij hoed en mantel één stuk schijnen te vormen, dat "huyck" genoemd werd."
Vleeschmarkt


"Het inwendige van de keuken in het huis van een aanzienlijk man. Links op den voorgrond draait een jongen het braadspit; bij hem hangen de potten te vuur aan de hangijzers, die hooger of lager gesteld konden worden. Op den achtergrond, links, schiet een oude vrouw het brood in den oven; achter haar een opgezette pauw tot pastei-versiering. De vrouw des huizes is gereed, een stuk wild aan het spit te steken; rechts is de dienstbode bezig met het plukken van gevogelte, terwijl overal tegen de muren en op den aanrecht keukengereedschap is afgebeeld."
Keuken


Het huiselijke en maatschappelijke leven in de 18e eeuw:
"De verzorging van den jonggeborene in de achttiende eeuw., naar Corn. Troost, door C. Muys. Afbeelding van een aantrekkelijk tafereeltje, dat in velerlei opzicht leerrijk is. De inrichting der kamer; de Friesche stoelklok links in den bovenhoek; het beschilderd kraamschut; de wieg met het trekkoord om te wiegen aan het oor; de voedster met het kind, welks voetjes onder het dekentje zorgzaam voor de vuurmand gewarmd worden; het luiermandje, links op den voorgrond, aan den voet van de vuurmand, welke door het kleed onzichtbaar is, en bij den "guéridon" met het steenen vuurkomfoor, waarop het schaaltje pap gewarmd is, dat nu op het dekentje staat; de beugeltasch der vrouw, aan de beddeplank hangende: 't geeft al te saam een trouw beeld van het kraamvertrek."
Verzorging jonggeborene


"Twee kijkjes: in de huishoudkamer en in de pronkkamer van een gegoed burger der achttiende eeuw. Bij het eerste zij gewezen op de schouw, geheel bezet met tegeltjes; de sierlijke "schoorsteenval", zooals men de draperie noemde aan den schoorsteenmantel; de man zit in zijn Japanschen rok; het kind (doorgaande gewoonte) staat bij de tafel."
Huishoudkamer


"Bij het tweede lette men op het kastje met porcelein en zilverwerk, achter tegen den muur; de waterketel op het tafeltje links op den voorgrond; de papegaai, de kleeding en het hoofddeksel."
Pronkkamer


Tooneeltjes uit het volksleven in de 19de eeuw:
"De prentjes zijn ontleend aan gravures van Henry Brown in 'De Nederlanden. Karakterschetsen' enz. (1841), schetsen van Jacob van Lennep, J.P. Hasebroek, J.J.L. ten Kate, Nicolaas Beets e.a. - en aan het werk 'Nederlanders door Nederlands geschetst' (1842), onder redatie van H.H. Hageman Jr., met medewerking van Ten Kate, N. Gerson, W.H. Warnsick Jr., R. v.d. Berg e.a."


"Het knusse roefje van de trekschuit, waarin men zijn lange pijp meebracht, met het tabakskomfoortje op de tafel en het dambord aan de wand, is bijna geheel vergeten."
Roef trekschuit


"Het gedrang van de bezoekers van het postkantoor is thans van anderen aard dan hierboven is gekarakteriseerd in de afbeelding der lieden, die hun correspondentie komen afhalen."
Afhalen brieven


"Het 'bruiloft rijden' in chaisen, als op deze afbeelding te zien is, komt gelukkig in al zijn coquette vorm nog wel voor."
Noord-Hollandsche chais


"Het kolven, een gezond en bij uitstek Hollandsch vermaak, heeft plaats moeten maken voor andere, uit het buitenland ingevoerde spelen. De dorpen, waar de kolfbaan nog bezoekers trekt, zijn te tellen. De trots der kolvers, om, zonder dien bij het spel weg te leggen, den 'langen gouwenaar' zonder breken thuis te brengen, is hier aardig in beeld gebracht."
Kolver


webdesign & copyright
© 2001-2003 Eveline